
شرق- سيد ايمان ضيابري: ساخت نخستين خطوط راه آهن در ايران به نيمه دوم قرن هجدهم برمي گردد يعني زماني که در عصر ناصرالدين شاه، يک خط آهن بين شهري در جنوب تهران بين دروازه شهر ري و ميدان حر احداث شد. اين خط ابتدا با نيروي اسب ها کار مي کرد اما بعداً به قطارهاي بخار مجهز شد و البته در سال 1331 خورشيدي تعطيل شد.
اما نخستين خط آهن سراسري در ايران، در سال 1939 ميلادي يعني 68 سال پيش گشايش يافت؛ خط آهني سراسري که از تهران مي گذشت و بندرترکمن در درياي مازندران را به بندر امام خميني يا بندر شاهپور سابق در خليج فارس متصل مي ساخت. تا پايان سال 2005، در ايران بيش از 8 هزار و 300 کيلومتر خطوط آهن نصب شده است که به نسبت آمارهاي استاندارد بين المللي، يک رقم متعادل و قابل قبول به شمار مي رود.
با اين حال سهم استان گيلان به عنوان يکي از استان هاي مرزي کشور در اين ميان حتي يک کيلومتر هم نيست و هيچ خط آهن داخل شهري يا برون استاني و خارج مرزي از گيلان عبور نمي کند. با تمام اين اوصاف و پس از اينکه مهندس علي صوفي در سال 1378 به عنوان نخستين استاندار بومي تاريخ گيلان برگزيده شد، مطبوعات، رسانه ها و انديشمندان گيلاني به فکر طرح بحث راه آهن افتادند که شايد با انتخاب مجدد يک استاندار غيربومي ديگر، باز هم مي توانست به دست فراموشي سپرده شود.
زماني که سيدمحمد خاتمي در آخرين سفر استاني خود به گيلان سفر کرد، در هشتم مهرماه 1381 دستور احداث راه آهن گيلان که از شهرهاي رشت، انزلي و قزوين عبور مي کرد را صادر کرد. در آن زمان، علي صوفي سمت وزارت تعاون دولت خاتمي را برعهده گرفته بود و مسعود سلطاني فر يعني يک استاندار غيربومي ديگر، به گيلان آمده بود.
او از پيمانکاران و حتي سفيران کشورهاي مختلفي از جمله چين و آلمان به گيلان دعوت کرد تا عامليت اجراي پروژه راه آهن در گيلان را برعهده بگيرند. قول مساعد مقامات چيني در اين مورد داده شد و قراردادهايي نيز به امضاي دو طرف رسيد اما پس از مدتي، چين و «ليو چين تانک» سفير اين کشور که وعده هاي اوليه را داده بود، نسبت به تعهدات خود اظهار بي اطلاعي کردند و عدم پذيرش مقامات آلماني براي ادامه همکاري با ايران نيز باعث شد تا ...