بچههاي قلم، سيد ايمان ضيابري: روزنامهخوانها و روزنامهشناسهاي ايراني هرچند به لحاظ كمي، بسيار قليل و اندكند به طوري كه تيراژ روزانهي يك نشريهي سراسري كثيرالانتشار را به بيش از 800 هزار نسخه نميرسانند، اما در بسياري از مواقع حرفهيي هستند و حتي پرسنل و ساختار انساني يك نشريه را بهتر از دستاندركاران ثابت خود آن نشريه ميشناسند و گاهي اوقات طوري در مورد تركيب سرويسهاي مختلف صحبت ميكنند و مسايل و مشكلات موجود را به تحليل مينشينند كه خود اهالي نشريه نيز متعجب ميشوند!
با اين تفاسير، كمتر روزنامهخواني است كه چند نشريهي سراسري باقيمانده در گذر ساليان اخير را مدام بخواند و با صفحات و بخشهاي ثابت آن آشنا نباشد. در واقع امروز تقريباً همگي ما ميدانيم صفحات سياسي، اجتماعي، فرهنگي و ورزشي صفحات ثابت هر نشريهيي هستند كه با هر سبك و سياقي، با هر خط مشي و با هر روشي و با هر طيف مخاطبي در هر گوشهيي از كشور منتشر ميشود و به زيور طبع آراسته ميگردد.
شايد اين بدعت چند سال اخير بوده كه صفحهي تاريخ، انديشه، طبيعت، پزشكي و ادبي به چرخهي ثابت صفحات روزنامهها و نشريات ايراني اضافه شود كه البته باز هم با محدوديتهاي خاص خود مواجه بودند.
در اين ميان نميتوان از مجلات ماهانه يا فصلي تخصصي غافل شد كه در حوزههايي مانند تاريخ، پزشكي يا فلسفه به صورت تخصصي فعاليت ميكنند و مامن اصلي صاحبنظران و اهالي قلم همان رشته نيز هستند اما اينكه نشريات عمومي، تا چه حد دور باطل پرداختن به سياست و ورزش را كنار گذاشته باشند و به حيطههاي جديدتر در روزنامهنگاري مدرن روي آورده باشند، با مطالعهي روزنامههاي منتشرشده در سالهاي اخير بيشتر عيان ميگردد.
چند سال پيش بود كه تعداد انگشتشماري از روزنامههاي دولتي، شروع كردند و در نيمصفحهها و ستونهايي كه به صورت هفتگي و نه روزانه برقرار ميشد، مباحث پزشكي را مورد توجه قرار ميدادند كه البته كاملاً هم تخصصي نبود و با عناويني مانند "پزشك خود باشيد" يا "دكتر در خانه" مطرح ميشد تا هر مخاطبي با هر سطح اطلاعاتي از حيطههاي مختلف پزشكي، بتواند از اين مطلب استفاده كند و تقريباً نكته و آموزهي جديدي براي متخصصين رشتههاي مربوط نداشت.
مدتي گذشت و اين روند آنقدر مورد استقبال قرار گرفت كه نيمصفحهها به صفحههاي ثابت و بعدها به ويژهنامههاي منظم هفتگي تبديل شدند.
اين جرقه كافي بود تا در اوج افزايش استفادهي عمومي از اينترنت و آشنايي تودههاي خاص مردم با IT كه شايد هشت سال پيش به كمتر از 500 هزار نفر ميرسيدند، نخستين ستونهاي فناوري اطلاعات و دانش كامپيوتر به زبان ساده، جاي خود را در نشريات باز كنند.
از اين پس بود كه وقتي مخاطبان خاص و حتي مردم عادي، ستونهايي را ميديدند كه در آنها به فناوري اطلاعات، وبگردي، سايتهاي فارسي و بعداً وبلاگها پرداخته ميشود، زياد تعجب نميكردند.
اين روند طي شد تا اينكه در طي چند ماه، صفحهي فناوري به بسياري از نشريات عمومي و كثيرالانتشار گسترش يافت و نشريات سعي ميكردند حداقل به صورت مناسبتي يا در اكازيونهايي مانند روز جمعه، به بخشهاي مختلف فناوري اطلاعات بپردازند. البته در ابتدا پردازش علوم كامپيوتر در نشريات، محدود به معرفي بازيهاي كامپيوتري و يا آموزش روشهاي مختلف چت (گفتوگوي اينترنتي) ميشد و كاربران حرفهيي امروز ايراني، روزهايي كه انواع شكلكهاي و Emoticonهاي ياهو مسنجر ورژن 5 را از همين نشريات ياد ميگرفتند، به ياد دارند.